Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

Lozan'a Hayır Diyen Halk Partililer

22.08.2011 15:17
TBMM'de Lozan Görüşmeleri sırasında 'Halk Fırkası'na mensup 14 mebus, Lozan'a ret oyu verdi ve bu isimler CHP'den milletvekilliğini sürdürdüler.

Yeni Şafak'tan Abdullah Muradoğlu, bugünkü yazısında "Halk Fırkası"na mensup 14 mebusun Lozan Andlaşması'na "ret" oyu verdiğini belirtti ve bazı isimleri açıkladı.

İşte "Herhalde CHP resmi sitesinde Lozan'la ilgili açıklamaların yanına bu 14 milletvekilinin ismi de yer alır." diyen Muradoğlu'nun yazısının ilgili bölümü:

"Birinci Meclis"te Lozan müzakerelerine ilişkin sert tartışmalar yaşanıyordu.

İsmet Paşa'nın Meclis hükümetinin talimatlarına uymadığı yönündeki iddialar sözkonusuydu.

Dönemin Başbakanı Rauf Orbay İsmet Paşa'ya ateş püskürüyordu.

İsmet Paşa'nın "Misak-ı Milli"den taviz verdiğini düşünen milletvekillerinin sayısı az değildi.

Henüz cumhuriyet ilan edilmemişti.

Lozan Andlaşması'nın bu Meclis'ten geçmesi zor gözüküyordu.

Fazla tafsilata girmeyeceğim.

Lozan müzakereleri Birinci Meclis'te büyük bir ihtilaf meydana getirdiğinden ve andlaşmanın ileride onaylanması tehlikeye düşebileceğinden ötürü Nisan ayı başlarında seçimlerin yenilenmesi kararı alınmıştı.

Bilahare yapılan seçimlerde Birinci Meclis'te yer alan mebusların yüzde 60'dan fazlası elenmişti.

Böylece andlaşmaya onay vermeyecekleri düşünülen şahsiyetler İkinci Meclis'te yer almamışlardır.

Kesintiye uğrayan Lozan müzakereleri ise Nisan sonlarında yeniden başlamıştı.

İsmet Paşa böylece daha güçlü şekilde ve eli rahatlayarak Lozan'a gitmişti.

Müzakereler tamamlandı ve 24 Temmuz'da Lozan Andlaşması imzalandı.

İkinci Meclis, Lozan Andlaşması'nı ekseriyetle kabul etmiştir.

Ahmet Demirel'in "Toplumsal Tarih" dergisinde yayımlanan "TBMM'de Lozan Görüşmeleri" başlıklı makalesinde yer verdiği bilgilere göre "Halk Fırkası"na mensup 14 mebus Meclis'teki oylamalar sırasında Lozan Andlaşması'na "ret" oyu vermişti.

İkinci Meclis 11 Ağustos'ta açılmıştı.

Rauf Orbay ise başbakanlıktan istifa etmiş ve yerine Fethi Okyar Bey seçilmişti.

Lozan Andlaşmasına ilişkin oylamalar ise 21, 22 ve 23 Ağustos tarihlerinde gerçekleşmişti.

Dolayısıyla Lozan Andlaşması'nın yürürlüğe girdiği tarih 23 Ağustos 1923'tür.

Lozan Andlaşması'na "hayır" diyen bu 14 mebusun 5'i sonraki seçimlerde aday gösterilmedi.

Geri kalanları ise uzun yıllar CHP'den milletvekilliğini sürdürdüler.


Kimse de Lozan'a hayır dedikleri için bu isimleri "hain" olarak itham etmedi.

Mesela Birinci Lozan Konferansı'nda danışmanlık yapan Şükrü Kaya Lozan'a hayır diyenler arasındaydı.

Şükrü Kaya 1927'den Atatürk'ün vefatına kadar "İçişleri Bakanlığı" ve "CHP Genel Sekreterliği" görevlerinde bulundu.

Lozan'a hayır diyen mebuslardan Kılıç Ali ise Atatürk'ün en yakınında yer alan isimler arasındaydı. "İstiklal Mahkemesi" üyeliğinin yanı sıra Atatürk'ün "Çankaya Sofraları"nın baş müdavimlerinden biriydi .


Şükrü Kaya gibi Kılıç Ali de Atatürk'ün vefatının ardından İsmet Paşa tarafından Ankara'dan uzaklaştırılmıştı.

Lozan'da basın danışmanlığı yapan Yahya Kemal Beyatlı'nın yanı sıra Safvet Yetkin, Besim Özek, Esat İleri ile Vasıf Çınar da ret oyu veren mebuslar arasındaydı.


"Lozan'a hayır" diyen Halk Fırkalılar arasında Tekirdağ Mebusu Mustafa Faik Öztrak da yer alıyordu.

Öztrak 1950'ye kadar Tekirdağ Milletvekilliği ve bir süre de İçişleri Bakanlığı yapmıştı.

Şimdinin Tekirdağ Milletvekili ve CHP Genel Başkan Yardımcısı Faik Öztrak'ın da dedesidir.

Herhalde CHP resmi sitesinde Lozan'la ilgili açıklamaların yanına bu 14 milletvekilinin ismi de yer alır.

Sadece tarihe saygı için.  

Bu haber toplam 2032 defa okunmuştur
DİĞER HABERLER
Üye İşlemleri