Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

Odacıya Paşa Maaşı

28.12.2010 12:12
Merkez Bankası Sosyal Güvenlik ve Yardımlaşma Vakfı'ndaki ballı emekli maaşı skandalına bir yenisi daha eklendi.

Emeklilerine milyonlarla ifade edilen miktarlarda ikramiye ve aylık 3 ila 30 bin lira arasında maaş bağlayan MERVAK'ın bu saltanata, kaybedilen bir dava sayesinde konduğu ortaya çıktı.
 
EMEKLİ PAŞALARIN MAAŞINI AŞIYOR

32 bin lirayı bulan ballı emeklilik maaşını veren Merkez Bankası Çalışanları Vakfı’nda hizmetlilerin maaşı da dudak uçuklattı. Toplamda 5.8 bin lirayı bulan hizmetlilerin emekli maaşı emekli paşaların maaşını aşıyor Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı’nın denetim elamanları tarafından yapılan incelemelerde Merkez Bankası’ndan faizi ile birlikte 7.6 milyar liralık kaynak aktarıldığı tespit edilen Merkez Bankası Mensupları Vakfı’nın, üyelerine ödediği emekli aylıklarının ayrıntıları netleşti.

Denetim elamanlarının hesaplamalarına göre, devletten bin ile 2 bin lira arasında emekli maaşı alan Merkez Bankası’nda görevli alt düzeydeki bir personelin, vakıftan gelenlerle birlikte aldığı emekli aylıklarının toplamı, milletvekili ve Genelkurmay Başkanı’nın emekli maaşını geçiyor. 2010 yılının ilk yarısında Genelkurmay Başkanı emeklisi 5 bin 884 lira, milletvekili emeklisi ise 4 bin 967 lira emekli maaşı aldı.

Merkez Bankası’ndan emekli olan hizmetlinin, aldığı ücret de 5 bin 800 lirayı buluyor. Örneğin bir veznedarın eline geçen aylık emekli aylıkların toplamı 6 bin lirayı geçiyor. Kamuoyunda ballı emekli maaşları ile gündeme gelen Merkez Bankası Vakfı’ndan, üyelere ‘ek emeklilik aylığı’ ve ‘reel getiri aylığı’ olarak iki ayrı ödeme yapılıyor.

BALLI KAYMAKLI ÖDEMELER

Ek emekli aylığı, üyelerin Merkez Bankası’nda üstlendikleri görevlere göre değişiyor. Bu isim altında yapılan ödemeler, bin 500 lira ile 11 bin lira arasında değişiyor. Ayrıca aynı üyeye, bir de reel getiri aylığı adında ödeme yapılıyor. Bu ödemenin tutarı da, üyeden kesilen paylara göre değişiyor. Yine, Merkez Bankası emeklilerine, bu isim altında 3 bin liradan 22 bin liraya kadar ödeme yapılıyor. Bu tutar, her yıl değişiyor. Bazen daha yüksek bazen de düşük olabiliyor.

Dönemin Merkez Bankası yönetimi, vakfa haksız yere aktarılan milyarlarca lira kaynağı geri almak için dava açmış. Ancak açılan davada, Merkez Bankası yöneticileri hem davalı hem de davacı taraf olunca ortaya beklenen sonuç çıkmış. Davayı Merkez Bankası kaybetmiş, kazanansa MERVAK'ın Merkez Bankası yöneticileri ve personeli olmuş. İşte ülkenin kaynaklarının Türkiye'nin en zengin 5 bin emeklisine aktarılmasına yol açan süreç:

1 SENDEN 2 BENDEN

Merkez Bankası çalışanlarına ek emeklilik ve sosyal güvenlik yardımları sağlamak amacıyla 1987 kurulan MERVAK, Merkez Bankasıyla kurulan maddi bağ sayesinde kısa sürede büyük bir kaynağın sahibi haline gelmiş. Personelin maaşından yüzde 10 oranında vakfa prim kesilirken, buna ilave olarak aynı maaşın yüzde 20'si oranında bir katkı da Merkez Bankasından aktarılmış. Bununla da yetinilmemiş, geriye dönük bir uygulamayla, geçmiş 20 yıl için katkı payı tahsil edilmiş. Katkı payı uygulamasına son verildiği 1995 yılında ise "müktesap hak" adı altında dönemin parasıyla 1,5 trilyon lira daha Merkez'den alınıp vakfın kasasına aktarılmış. Başbakanlık müfettiş- lerinin tespitine göre, "katkı payı" yoluyla Merkez'den MERVAK'a aktarılan kaynak tutarı bugünkü değerle 7,6 milyar liraya ulaşmış.

PARAMI GERİ VER

Başbakanlık müfettişleri haksız ve hukuksuz olarak aktarıldığı tespitiyle bu paraların Merkez Bankası'na iadesinin gerektiği yönünde rapor hazırlamış. Merkez Bankası yönetimi, bu rapor üzerine MERVAK'a paraların iadesi için başvurmuş. Vakıf bu paraların iadesini düşünürken Vakıflar Genel Müdürlüğü aktarılan paranın ancak bir dava sonucunda geri alınabileceği yönünde rapor hazırlamış.

DAVALI DAVACI

Bu rapor üzerine Merkez Bankası yönetimi 1996 yılında MERVAK'a dava açmış. Ancak davayı açan, davalı duruma düşen; parayı ödeyen, parayı alan tüm taraflar Merkez Bankasının eski ve yeni personeli, aynı zamanda vakıf üyesi olunca ortaya ilginç bir hukuki durum çıkmış. Merkez Bankası, bu dava için mesleğe yeni başlamış tecrübesiz avukatını görevlendirmiş. Üstelik dava, 1988 yılından geriye dönük aktarılan tüm paralar için değil, sadece 1993, 1994 ve 1995 yıllarının aylık katkı payları olan 1,5 trilyon liranın iadesi için açılmış. Sonuçta Merkez Bankası davayı kaybetmiş. Ancak, paralar MERVAK'ta kaldığı için, aynı zamanda vakfın üyesi olan Merkez Bankası yöneticileri ve personeli büyük bir servete konmuş.

MİLYONER EMEKLİ OLMANIN YOLU

Üst düzey bir yönetici emekli olduğunda bugünün parasıyla 1 milyon liranın üzerinde emekli ikramiyesi alırken 30 bin liraya kadar varan tutarda da maaşa bağlanıyor. İşte bir örnek: Çalışırken 18 bin lira maaş alan bir genel müdür emekli olduğunda 1 milyon 296 bin lira ikramiye alıyor. Paranın 432 bin lirası genel müdürken kendisinden kesilen primden, geri kalan 864 bin lira ise hiçbir hizmetin karşılığı olmaksızın, o genel müdür adına Merkez Bankası tarafından vakfa aktarılan katkı payından oluşuyor.

KRİZİ FIRSTA ÇEVİRDİLER

Türkiye tarihinin en büyük krizlerinden birinin yaşandığı 1994 krizi ve sert kemer sıkma önlemlerinin uygulandığı 1995 yılları da ballı emeklilik sistemini sekteye uğratamadı. Ülke ekonomisi krizle yerle bir olurken Merkez Bankasından MERVAK'a kaynak aktarılmaya devam edildi. Sadece 1995 yılında Merkezden vakfa aktarılan tutar 1,5 trilyon lira oldu. O dönemin parasıyla 177 bin asgari ücretlinin bir aylık, 15 bin asgari ücretlinin de bir yıllık maaşına denk gelen bu kaynak, faizlerin yükselmesi nedeniyle MER-VAK için kazancın katlandığı dönem oldu. Hazinenin nakit açığını kapatmak için yüzde 90 faizli, üç ay vadeli hazine bonosu çıkardığı bu dönemde MERVAK'a aktarılan paralar yüksek faizle katlanarak ballı maaşları besele-yen kaynağa dönüştü. Bugün


 

Bu haber toplam 7950 defa okunmuştur
DİĞER HABERLER
Üye İşlemleri